Finally, with Ericson Acosta!

by Sarah Raymundo

Perhaps one of the unexpected things that have come out of Ericson Acosta’s political prisoner status is the fact that Emani Cricket -his only son- has learned to play the guitar so well. Someone or else something must return what this boy has lost to the fascistic ways of the U.S. Aquino regime. This for Eman has turned out to be the guitar chords of songs that Eric had written singlehandedly or with the radical cultural crew.  It was perhaps his means of finding a better way with Eric who has ceased to return to Manila since he was captured in Samar in February 2011. Since then, not a single hearing of his case, no word from the Department of Justice, nothing at all from the state that took him away from his wife, son, friends, and the movement that he continues to serve.


But one Saturday afternoon before the end of June I wed my time with Kerima’s,  and found ourselves with the Cricket in his room, on a double-decker. While the mother was hell bent on finishing an important piece, Emani  and I got busy with the junior guitar which Eric bought years ago out of his savings from a small stipend that full-time activists receive on a regular basis. Not the best guitar I’ve laid my eyes on. But Emani’s hands on the digital tuning machine from Tito Ruel is a magical clincher. I played the monumental intro to Blur’s Tender, claiming it to be one of Eric’s favorite songs even when I wasn’t sure that he shared my obsessive liking for it. After playing the first stanza, I gave the guitar back to Eman. He then played from the top, and no other piece had any edge or significance, for me anyway, and at least for that moment.


Fast forward to Sunday, July 22, 2011, Ericson told me that Tender is one of his favorite songs, and that he and Eman should jam sometime.  I hurriedly marked Calbayog Subprovincial Jail as one of the places where we loved like children, a place much like the University of the Philippines back in the 90s when it felt like we knew each other completely before even beginning. Around half an hour before that, I sent Raia a message and told  her how this short travel  with Bomen from the hostelry to the jailhouse was making me so anxious; I wished this transportation they call the multicab will fail to give me a chance at this vicinity. It was like travelling to the edge where emotions might go haywire and irretrievable.


But the entrance to the jailhouse was smooth. We were welcomed with courtesy upon our mention of “Ericson Acosta.” “Are you his sister? No.” I thought Eric and all the other prisoners are in another building other than the one which housed us for a while, and which reminded me so well of the fact that we have had left the sovereignty of ivory. I must have been swaying from side to side carrying two backpacks, and a shoulder bag which contained Judy’s surprises for Eric (copies of the Philippine Collegian and other relevant university papers, Yes Magazine, Starstudio, a book, a note, and a few things that I had put in, stuff from me and from other friends). Bomen brought Eric a copy of Jun Cruz Reyes’ newest book, Amado, to be launched on Friday (yes, the one from Calbayog gets to read it first), and of Omeng’s Lagalag.


Eric suddenly appeared like some sailor landing from a cruise--poised, genteel, and with the swagger that is unmistakably his. Part of the reason why I was apprehensive in seeing him that morning around 8 o’clock was that our coordinator failed to disclose the identities of his visitors for the day. He doesn’t like that. In prison, he says, he completely has no control over anything about his life. If there are matters or affairs that would affect him for the day, and if these are very well within the friendly radar of the movement, then it should be something that will commit him and his visitors. He wants to know when to wear his best shirt, when to use conditioner for his long hair, and for whom is he making all that fuss.


That circular darkness of the void was not in view. In no uncertain colors did he paint his stories but red. How will I ever catch up in years to discover the pride that Eric has lived through in being with the people of Samar? But he tells of many wonderful stories in a tone so generous, it was almost an assurance that they are ours, too.


Of course there were tears that flowed from his eyes as I was holding the camera that recorded his thoughts on the week-long hunger strike of political prisoners nationwide. Each time I see a dear one in tears, I become a very old woman whose tear glands have all dried up.  That is my body welcoming Stalin and begging him to stay. And I don’t think I owe anyone a fucking liberal irony when it all comes down to some kind of an anti-Wall Street Corporeal Occupy. Eric requested another recording of his message of gratitude and solidarity to those who have supported the cause to free all political prisoners in the country. Tears were shed (his very own, one more time), and I almost hated him for  my awkwardness that smelled like macho shit. He could only say “Close kasi tayo kaya naiiyak ako eh.”


Eric for me is definitely one of those significant Moseses  who have led  me to the promise land. But unlike Moses, Eric gets into it himself. Eric has his own Moses in prison. Moises is an old man who has become one of Eric’s students in a literacy program that’s been running since he got into the jailhouse. Moises loves to read English pieces, he would askcEric to translate every single word he struggles to read. He never had visits from family. He was always out of money. This had been the reason for his low status in prison as he would be the one begging  for food, smokes, and what not from the other prisoners. When Eric came into the jailhouse, he offered himself to be his sidekick. He pledged his loyalty and services in exchange for food and some money. He was baffled when Eric told him that they will share money and food minus his personal services.


One day, Moises son visited him to ask for his blessings. He was about to marry this girl. The son left with the promise of coming back with his fiancée, and a feast that will feed all the prisoners and the jailguards.  For the first time, Moises will have an advantage, he will  not to beg for food but will be  the reason why there is good food. And just because he is a father despite himself. Here is a son, suddenly all grown up, a most welcome stranger to Moises’ life, the same person who asked him to be a part of a very important decision he is about to undertake. All dressed up for the occasion every day for a week, Moises quietly waited to give away his fatherly blessings. That could have spelled endless banter and tough teasing. To Eric’s surprise, the usual badgering among prisoners never took place.


Finally and independent of him, Moises has gained the respect of his fellow inmates through the stories of fatherhood and the beginnings of family life he shared while waiting for his son to come back. His lessons were too precious to be mocked at a time when his greatest expectations failed, and were to mean nothing if amnesty were to mean anything at all to the imprisoned.


I am completely secure about my friendship with Eric. But I do get jealous when friends tell me about new people they have met, people who amuse them lately. I am certain that Moises is now one of Eric’s best buddies. To Moises’ amazement and confusion, a portrait of him with all his tattoos has been sketched by Eric. It was something that Moises could not explain.  Nobody had ever looked at him in ways so faithful , so painstaking, so folksy... it kept his mouth ajar for a while. But Eric revised the tattoos, and turned them into images of Mao Zedong and some political slogans. Moises confirmed recognition understanding of these revisions on account of his political discussions with Eric. But he strongly asserted that such revised portrait is somebody else.  He did not speak to Eric for a short while. That is how I know they are equals.


I did not know whether to tell Eric that Bomen and I will be back for a radical chit-chat sometime soon. "Sometime soon" has always been our deadline for his release. With us when we got there was a motion from Eric’s lawyer to have him undergo a medical check up for his failing kidneys. The hearing for this urgent matter is supposed to happen in Calbayog this coming Friday. I need to tame the wildness of it all: minding deteriorating organs, racing with and against time, dressing up for freedom, gearing up for stalemate, being there. Steady and steadfast, like always, like Eric.

Higanteng Nahihimbing

ni Omeng Rodriguez

Ilang taon ko na rin hindi nakikita si Ericson. Bukod sa pagbasa sa kanyang mga blog entry, mga interbyu na mapapanood sa youtube at pakikinig sa kanyang mga orihinal na awitin sa soundcloud, mas ninais kong makita at makamusta siya ng personal. Nang magkaroon ng pagkakataong maapruba ang paggawa ng isang proyekto para sa mga bilanggong politikal, alam kong magiging makabuluhan ang dalawang araw na pananatili sa syudad ng Calabayog sa isla ng Samar upang dalawin doon ang hinahangaang alagad ng sining.

Matapos ang lampas tatlong oras na biyahe mula Tacloban, kasama sina Wena, Sinag at Eman, ang nag-iisang anak nina Ericson at Kerima, at sa tulong na rin ni Gerry na ka-henerasyong aktibista sa UP na nakabase na sa Tacloban, bagaman pagod sa biyahe, maluwalhati naming narating ang Calbayog sub-provincial jail. Ilang metro lamang ang layo nito sa highway. Tila isa itong pinaglumaang warehouse ng ahensiya ng pamahalaan na ginawang kulungan ng mga presong nahuli sa sinasakupang lugar. Sa pagsilip sa siwang ng tarangkahan ng guwardiya at tuluyan nitong pagbukas, bumungad sa amin ang mga taong nakasibilyan. Bagaman may pagtataka sa kanilang mukha sa aming pagdating, naroon din naman ang kanilang magiliw na pagtanggap sa amin bilang mga dalaw.

Ipinahiram ng warden ang kanyang mesa upang may mapatungan kami ng gamit. Dinala ito sa kuwartong itinalaga na lugar ng pagbisita sa mga nakapiit doon na preso. Ang mga sumunod na kuwarto nama'y nagsisilbing mga selda at tarima. Sa isang gilid may maliit na tindahan ng tsitirya, tinapay at softdrinks. Parang itong isang maliit na komunidad; may mga kubo, may mga batang naglalaro, may mga buntis na asawa ng ilang preso, at may inaalagaang mga hayop sa likurang bakuran. Ilang minuto lamang, dumating si Ericson. Magiliw niya kaming niyakap. Bagaman aminado na hindi siya gaanong nakatulog dahil sa antisipasyon sa pagdalaw ng mga kaibigan, nananatili ang palabiro niyang katangian na sinamahan ng ngiting tatak na niya noong magkakasama pa kami sa kolehiyo.

Sa kamustahan namin nalaman ang ilan sa kanyang kalagayan sa loob ng piitan; kung papano niya ginawang silid-aralan ang piitan upang matutong magsulat at magbasa ang kanyang mga kasama sa selda, ang pagpapalalim ng talakayan sa pagitan ng mga preso sa mga lokal at pambansang usapin, at ang pagdiin sa mga protesta sa loob mismo ng piitan dahil sa pag-abuso sa kapangyarihan ng ilan sa mga namamahala doon. Habang nagkukwentuhan, makikita naman sa labas ang palakad-lakad na nakasibilyang kalalakihan na binanggit ni Ericson na kasapi ng mga militar na nagtayo ng kampo sa likuran ng piitan simula ng siya'y mahuli. Ikinuwento niya ang kalagayan ng ilan sa mga preso; ang mga kinasadlakan ng mga goons ng mga natalong politiko, ang aleng sa halip na ikulong ang anak na maysala ay siya ang ikinulong, at ang mga karaniwang kuwento ng mga presong biktima ng inhustisya sa lugar.

Kahit kami'y nasa lugar ng piitan, para na kaming iniligid ni Ericson sa buong probinsiya ng Samar gamit ang kanyang mga salita, galaw at tila pag-awit ng kasaysayan ng islang pinili niyang maging lunan ng tunggalian. Isinalaysay niya ang kanyang naging karanasan sa paglingkod sa kanayunan; kung paano siya dinakip at pinaratangan ng mga militar, ang ginawang pagsuporta at pagtanggol sa kanya ng masa upang siya'y bawiin, at ang nakaukit ng kamalayan sa diwa ng himagsikan na nananahan sa buong isla ng Samar na walang ipinagkaiba sa iba pang probinsya at isla sa Pilipinas.

"Isang higanteng nahihimbing ang isla ng Samar, isang higanteng marapat gisingin" sabi ni Ericson.

Sulat kay Ericson mula kay Bibeth Orteza

Binasa ng batikang aktres, manunulat at direktor na si Bibeth Orteza ang sulat na ito para kay Ericson Acosta sa "Kumustahan mula sa Piitan" ng Concerned Artists of the Philippines nitong Oktubre 14, 2011 sa NCCA Intramuros.

Narito ang orihinal na sulat sa Waray (katutubong wika sa Silangang Kabisayaan), at ang salin sa Filipino. Ipinanganak si Orteza sa Catbalogan, Samar, ilang bayan ang layo sa Calbayog City kung saan kasalukuyang nakapiit si Ericson.

Oct. 14, 2011

Maopay nga adlaw, Ericson.

Nacabati aco han recording han emo nga canta, han mga emo la solo, ngan an ha mag-opod camo ni Nato Reyes. Mag-opay nga mga carantahon; con may masiring nga diri malipay, sisidngan nga an ongod nga calipayan het ticang ha camatuoran.

Naawod aco nga deda ca ha Samar na-dacop.

Pera ca-beses na ene nga pagca-awod. An ona han pagca-posil ni Dr. Bobby de la Paz deda lewat ha Calbayog. Ada pa lewat an pagdaog ni Fernando Poe Jr. ha elecsyon ha pagca-presidente han 2004, ca-tima iguinlabog na la an ongod nga resolta. Ada pa an pagdaog han mga malimbong ha iba-iba nga parte han tibuoc nga isla. Maaram hera con heno han nabaligya han mga boto, maaram han langit con heno het mga perestehon nga napalit han mga boto.

Orhi co nga pagcada, damo pa’t mga carsada nga waray pa ca-semento, pero na-release na cono an pondo. Damo pa’t mga baryo nga waray coryente, waray escoylahan para ha cabataan, waray mga medisina ha ospital, damo nga labi pa ha damo nga waray para ha mga Waray-waray.

Naawod aco, Ericson, nga icaw, nagqui-quiquinada para magsorat ngan mangoha han inspirasyon ha dere na nacacapanhatag han inspirasyon ha heya mismo nga mga tawo.

Nahihiya ako, Ericson, na ako na diyan pa sana sa Justice Quonset Hut sa Catbalogan ipinanganak, naririto lang, at ikaw ang nariyan.

Naawod aco, Ericson, nga aco nga deda pa conta ha Justice Quonset Hut ha Catbalogan natawo, a-ade la, ngan icaw han a-ada.

Naawod aco, Ericson, nga aco, cay may ngaran, nag Outstanding Samarnon, doha pa ca beses, seguro cay an acon apoy nag Tresorero Provincial, het acon tatay nag Provincial Fiscal, het acon nanay nag Miss Catbalogan, ngan aco nag-artista, pero ano man lewat han outstanding nga nahimo co, compara han ha emo na hemo ngan mga hehemoon pa?

Naawod aco, Ericson, por eso, mabolig aco nga manguita han mga ca-oropod nga mga artista nga magyayacan, magra-rally, mag-aaringasa hasta ha macagawas ca. Ene nga butones — dere co na ene hohocason hasta macagawas ca. Maqui-quigyacan aco ha con heno nga mamamati dede ha gobyerno nga ene, hasta macagawas ca.

Waray opay han pagca-awod con hasta ha awod la.

Ayaw cabaraca, Ericson, con ano pa’t acon mahihimo, sereng la.

A-ade la cami. Waray ha amon ma-atras.

Amo la.

Bibeth

Oct. 14, 2011

Magandang araw, Ericson.

Nakarinig ako ng recording ng mga kanta mo, ng iyong mga solo at ‘yung magkasama kayo ni Nato Reyes. Maganda ang mga kanta. Kung may magsabi na hindi masaya, sabihan na ang tunay na kasiyahan ay iyong mula sa katotohanan.

Nahihiya ako na sa dyan ka pa sa Samar dinakip.

Ilang beses na itong hiya na ito. Ang una sa pamamaril kay Dr. Bobby dela Paz diyan din sa Calbayog. Nariyan din ang pagkapanalo ni Fernando Poe Jr. sa eleksyon ng pagkapangulo noong 2004, na pagkatapos ay ibinasura lang ang tunay na resulta. Nariyan din ang pagkapanalo ng mga kaduda-duda sa iba’t ibang bahagi ng buong isla. Alam nila kung sino ang nagbenta ng mga boto, alam ng langit kung sino ang mga namemesteng bumibili ng mga boto.

Noong huli akong pumunta riyan, marami pang kalsada ang hindi nasesemento, pero na-release na raw ang pondo. Marami pang mga baryo ang walang kuryente, walang eskwelahan para sa mga bata, walang mga gamot sa ospital, marami’t sobra pa sa marami ang wala para sa mga Waray-waray.

Nahihiya ako, Ericson, na ikaw, pumupunta riyan para magsulat at kumuha ng inspirasyon sa hindi na nakapagbibigay ng inspirasyon sa sarili niyang mga tao.

Nahihiya ako, Ericson, na ako, dahil may pangalan, nag-Outstanding Samarenyo, dalawang beses pa, siguro dahil ang lolo ko naging Provincial Treasurer, ang tatay ko naging Provincial Fiscal, ang nanay ko Miss Catbalogan, at ako nag-artista, pero ano nga ba ang outstanding sa mga nagawa ko, kumpara sa mga nagawa mo na at gagawin mo pa?

Nahihiya ako, Ericson, kaya tutulong ako sa paghanap ng makakasamang mga artista na magsasalita, magra-rally, mag-iingay hanggang sa makalaya ka. Itong pin na ito – hindi ko na ito tatanggalin hanggang sa makalaya ka. Makikipag-usap ako sa sinumang makikinig sa gobyernong ito, hanggang sa makalaya ka.

Walang saysay ang kahihiyan kung hanggang sa hiya na lang.

Huwag kang mag-alala, Ericson, kung ano pa ang magagawa ko, magsabi ka lang.

Naririto lang kami. Wala sa aming aatras.

Ito lang.

Bibeth

Ericson as Student Activist

Anna Leah Escresa-Colina, current executive director of the Ecumenical Institute for Labor Education and Research (EILER, Inc.) and once candidate for chairperson of the STAND-UP in the UP Diliman Student Council Elections, recounts student campaigns against the commercialization of UP and other state colleges and universities during the 90s in this birthday letter to Ericson Acosta.

Ericson wrote fiery statements, popularized songs, and coined slogans for Alay Sining, STAND-UP and the broad anti-commercialization alliance UMAKSYON (Ugnayan ng mga Mag-aaral laban sa Komersyalisasyon). STAND-UP, UMAKSYON, the LFS and other youth mass organizations led thousands of students in the fight for greater state subsidy for education in massive system-wide and sectoral mobilizations during the '90s.

Strike against budget cuts!

May 27, 2011

Batch!

Hindi ko maalala kung nag-celebrate tayo ng birthday mo dati noong magkakasama pa tayo sa peyups. Hindi ko maalala kung kahit sa simpleng pagsalu-salo ng fishball o kahit sa isang litrong coke lang ay nagdiwang tayo para sa iyong birthday. O kaya kung nagpunta kami sa inyo at nagluto ng pansit si Nay Waway para sa iyong berdey. Sorry, batch. Wala talaga akong maalala. Masyado yata tayong seryoso noong mga panahon na mga aktibista tayo sa peyups at wala akong maalalang gimik natin o inuman. Seryoso nga. Ang O.A. kasi natin noong panahon na iyon, ang GND. Basta't ang naaalala ko lang na katuwaan natin tuwing prodwork o kaya ay pagkatapos ng matitinding mga kampanya o rally, sa gabi ay jamming session na sa Vinzon's lobby. Tatambay lang tayo sa Vinzon's lobby at open jamming na ninyo nila Nato, Lenlen, Babes, Roselle, Birung at iba pang mga taga Alay Sining. Solb na tayo dun. Sapat na para pawiin ng mga awiting nilikha ninyo ang pagod sa maghapon, tapusin ang gabi at pagtibayin ang ating mga diwa para sa susunod na mga bukas na haharapin.

Sa pagbabalik tanaw, malaking bagay ang mga jamming na iyon para sa mga bagong sibol na aktibistang katulad natin noong panahong iyon (early 90's). Dahil tayo ay mga aktibistang isinilang sa panahong ang buong people's movement, kasama na ang student movement ay humaharap sa matinding hamon ng pagwawasto mula sa mga kamaliang dulot ng nakaraang dekada. Kilusang pag-aaral ang panawagan noon: mag-aral, maglingkod at makisalamuha sa batayang masa. Kaya ang mga jamming at paglikha ng mga bagong progresibong awitin ng Alay Sining ay napakalaking ambag para sa pagpapatibay at pagpapanday ng prinsipyo at komitment ng paglilingkod sa bayan.

Marami nang mga kaibigan ang nagsulat tungkol sa iyo, karamihan sa mga naisulat ay kung gaano ka kahusay bilang manunulat, makata, at manggagawang pangkultura, pati na ang mga kuwento tungkol sa iyong kakulitan at mga adventures noong bohemian lifestyle ka pa, bago maging aktibista. Kahit kagabi sa matagumpay na fund raising activity para sa iyong legal defense ay panaka-nakang mauulit ang mga kuwento ng iyong kakulitan. Ang sabi ko sa sarili ko, “Mayroong kulang dito. Wala pang nakakapagkuwento kung gaano kaseryoso si Eric sa kanyang trabaho, sa kanyang komitment bilang aktibista. Dapat may magsulat nito!” Kaya eto, hindi man ako manunulat, pipilitin kong maikuwento ang seryosong bahagi ni Ericson Acosta sa paggampan ng gawain at sa pagpapanday sa sarili bilang aktibistang naglilingkod sa bayan.

Kagabi, sa matagumpay na fund raising event para sa iyong legal defense fund, habang nag-aasikaso ng mga bisita at kaibigan na dumating at nanonood sa mga tugtugan, may mga panaka-nakang mga magagandang alaalang bumabalik sa akin noong nasa peyups pa tayo.

Sa pagkakatanda ko, mas naging mahigpit ang ating pagiging magkasama at magkaibigan noong magkasama tayo para tumutok sa alliance work noong 1997, habang ikaw ang chairperson ng STAND UP at ako naman ang nakatutok sa pagbubuo natin ng Ugnayan ng mga Mag-aaral Laban sa Komersyalisasyon (UMAKSYON). Naalala ko marami kang itinuro sa akin. Ikaw ang nagturo sa akin gumamit ng Pagemaker at mag-lay out. Sama-sama rin nating inaral at sinuri ang UP Plan 2008 at ang CPDP (Commonwealth Property Development Project) at nagbuo ng komprehensibong kampanya para labanan at tutulan ang planong pagpapatayo ng DiliMall sa UP Commonwealth Property (na ngayon ay kinalalagyan ng UP Technohub). Sa igting ng laban sa komersyalisasyon, nilikha ninyo ang awiting “Komersyalisasyon.” Dinebate natin ang mga argumento na wasto lang ang komersyalisasyon ng idle assets ng pamantasan para matugunan ang kakulangan sa budget. Malusog ang debate. Wala tayong pinalampas na argumento.

At noong panahon ng USC elections ng 1997, isa ka sa mga kasamang nangumbinsi sa akin na tumakbo bilang USC Chairperson ng STAND UP kahit na ayaw na ayaw ko talaga. (Kasalanan talaga ito ni Dennis Longid na hindi pumayag na maging Chairperson noon.) Kahit sa tingin ko ay pinahinog sa pilit ang pagiging mass leader ko, napilitan na ring tanggapin dahil tila wala na ngang ibang opsyon dahil iilang piraso pa lamang tayo noon. Pumayag na din ako, dahil naniniwalang nasa kolektibong lakas natin at tamang prinsipyo ang paghuhugutan ko ng lakas. Laban kung laban. Na-appreciate ko kung paano ka tumulong sa pagtutok para mabilisan ang pag-debelop sa akin bilang chair. Kung paano umikot sa mga organisasyon para hikayatin silang maging bahagi ng UMAKSYON at labanan ang CPDP, kung paano magpatalas ng pagsagot sa bawat tanong na ibabato sa mga dorm assemblies at room-to-room, kung paano harapin si FVR at harangan sa UP Manila para ipaabot ang pagtutol sa CPDP.

Pinasikat mo rin ako dahil sa iyong artikulong “No Mall, No Lease” na lumabas sa opinion page ng Inquirer noong June 1997, artikulo iyon ng UMAKSYON pero dahil ako ang convenor noon kaya sa akin nakapangalan ang artikulo. Napasaya mo ang nanay ko dahil doon at hanggang ngayon ay tago-tago pa rin nya ang issue ng Inquirer na iyon. Paborito ko rin ang sinulat mo na speech na ginamit ko para sa Miting de Avance sa UP Film Center. Bilingual ang talumpati, may talatang Filipino at may talatang English. May mga nakalakip pang chants sa speech (No Mall! No Lease! No to Tuition Fee Increase!), kaya may participation ang mga mag-aaral na nanonood. Ang ganda talaga nung speech na iyon. Sayang at wala nang nakapagtago ng kopya. Matagumpay talaga ang eleksyon na iyon. Nakuha natin ang saktong linya, gawain sa pagpapalawak at alyansa at na-engage talaga ang mga mag-aaral na pumusisyon at kumilos laban sa CPDP. Maraming malikhaing porma ng paglaban ang ginawa natin. Hindi man ako nanalo bilang chair, nakuha naman ng STAND UP ang no. 1 councilor, si Satria Candao. Panalo pa rin tayo sa eleksyong iyon.

Naaalala ko rin naman ang mga kuwento mo tungkol sa mga adventures mo dati bago ka maging aktibista, noong nasa Baguio ka at naubusan ng pera pang pamasahe mo pabalik ng Maynila ay nagpanggap kang Koreano at pumunta sa simbahan at humingi ng tulong mula sa mga madre. Siyempre magaling kang artista at napaniwala mo sila sa iyong Korean English. Sinabi mo nga, kung gaano ka-lumpen ang lifestyle mo dati, iinom hanggang malasing at makatulog kung saang bar. Noong magkasama tayo sa peyups, hindi ko na nasaksihan ang ganitong Ericson. Kaya nga, ikaw ang perfect example kapag nagtuturo ng pag-aaral ng 'remoulding' ng mga aktibista. Mapagkumbaba ang pakikitungo mo sa mga kasama, wala na ang arogansyang intelektwal na naikuwento mo sa iyong prison diaries noong bago ka naging aktibista. May pasensyang makinig sa mga problema ng mga kasama anuman ang mga ito at nagbibigay ng makabuluhang payo. Sinabi ko rin ba na mahusay kang edukador? Kaya naman alam kong nag-eenjoy ang mga kakosa mo diyan tuwing may talakayan kayo.

At siyempre pa, pati sa lablayf namin ay may malaki kang eksena. Naging saksi ka sa unti-unting paghabi ng kuwento ng aming pag-iibigan ni Jack. Binuking mo kami sa isa't isa. Tsk. Tsk. Kaya nga ikaw ang aming best man sa kasal!

Marami pa akong gustong ikuwento, Batch, kaya lang ang hirap isulat. Mga magagandang alaala kung paano tayo naging magka-batch sa pagpapanday ng matibay na pundasyon ng aktibismo habang nasa loob ng pamantasan- matibay na pundasyon para sa pinili nating buhay. Mabuti na lang din at late bloomer ka na naging aktibista, dahil diyan naging batch tayo. Naging mas masaya, at makulay ang pagpapanday ng ating buhay upang maging mga aktibistang maglilingkod sa bayan.

Muli, happy birthday, batch! Mag-aabang kami rito ng bagong kuwento kung paano ka nag-bertdey diyan kasama ang mga kakosa.

AL

Pagbisita kay Ericson (Mayo 28, 2011)*

by Cristina Guevarra

Mayo 28, 2011 – Alas-5 ng umaga, nakagayak na kami para bumyahe galing ng Tacloban City. Dalawang araw ding naantala ang biyaheng iyon. Gaya ng organizers ng Acosta Universe benefit concert (noong Mayo 26), nakaabang din kami sa updates ng bagyong Chedeng (kung bakit ba naman kapangalan pa ng sasakyan ang hahadlang sa aming paglalakbay). Blow-by-blow account iyon ng balita: Landfall ng Biyernes, nakataas na ang signals sa Bicol region at Eastern Visayas. Sarado ang pier. May 5,000 pasahero ang stranded.

Halos tatlong araw kaming naghintay, pero hindi nawala ang pagkasabik sa pagdalaw. Sa wakas, ika-27 ng umaga: bukas na ang pier at maaari na kaming bumiyahe pa-Maynila via Samar, Kabikulan at Timog Katagalugan.

Pero bago umuwi, isang mahalagang destinasyon muna – ang Calbayog Sub-provincial Jail sa Western Samar.

May limang oras din ang itinakbo ng mini bus na sinakyan namin, kasama na ang oras ng pagtigil kapag may bumababa o sumasakay, at isang stopover. Mas madalas ay tulog kami. Naaalimpungatan lang kami kapag may pumapara o kung may magandang tanawin at manggigising ang isa sa amin, gaya nang dumaan kami sa tulay ng San Juanico. Nagising din kami nang maraming magbabaan sa bayan ng Calbiga. Piyesta yata doon, at may mga mala-scarecrow na nakatindig sa daan. Ang isa sa kanila, naka-bihis ng uniporme ng sundalo, at may nameplate na masking tape na ang nakasulat: Palparan.

Sa stopover, pinag-uusapan naming bumili ng cake – pambawi sa di natuloy na engrandeng plano naming dumalaw sa araw mismo ng kanyang kaarawan. Ni hindi na nga rin kami nakapaghanda ng mga pangkulturang pagtatanghal. Hindi bale, ang importante’y ang mismong dalaw.

Matapos ang limang oras, nakarating na kami sa bayan ng Calbayog, tanghaling tapat. Nakipagkita muna kami sa staff ng Karapatan na maghahatid sa amin papuntang detention center. Doon ko lang nakilala nang personal ang magulang ni Ericson (makikitawag na rin ako ng Tiya Waway at Tiyo Sayas, sabi ko sa kanila), na dumalaw na sa araw mismo ng birthday niya (Mayo 27). Isa-isa kaming nagpakilala, pero ang kolektibong tawag nila sa amin ay “mga bata.”

Doon na po kami manananghalian kasalo niya, paalam namin sa kanila. Nagsabi kaming bibili na lang kami ng litson manok dahil may kanin naman kaming dala. Lumabas si Tiyo Sayas at dali-daling bumili ng maraming de lata. Naunsyami na ang cake, di na natuloy ang planong practice para sa cultural presentations, di na rin namin tinuloy na bumili ng manok.

Ang mahalaga pa rin ay ang dalaw.

Sa baybayin

Habang sakay ng tricycle papunta sa kulungan, tinatanaw ko ang katubigan sa Western Samar. Ang ibig sabihin nga pala ng Acosta ay “sa baybayin.” Pagdating namin doon, tama ang sabi ng mga nakadalaw na – hindi mukhang kulungan ang Calbayog Sub-provincial jail. Mukha lang itong warehouse na may maliit na compound. Pagpasok sa gate, may maliit na kubo, yaong kagaya ng mga cottage sa beach, kung saan nakatambay ang mga warden at gwardyang pawang di naka-uniform. Tuluy-tuloy lang kaming pumasok.

Sa pintuan ng “warehouse,” pinasulat kami sa logbook, eto lang yata ang SOP na sinusunod nila sa mga dumadalaw. Ewan ko kung dahil puro maliliit ang mga kasama ko, kalakhan ay babae at bata ang itsura – tinanong lang nila kami kung may dala ba kaming cellphone, at mabilis din naman kaming sumagot na “wala” para wala nang hassle. Sa dingding sa gawing kanan ng mesa, nakapaskil ang mga litrato ng inmates. Akala mo faculty directory sa eskwela o employee chart sa mga kumpanya. Wala pang litrato doon ang dadalawin naming bilanggo.

May mahabang pasilyo ang kulungan, kung saan ang pinakaunang kwarto ay ang visiting area na nagsisilbi ring chapel kapag may misa o anumang religious activity. Naghuhumiyaw na nakapinta sa dingding ang “Seek first the kingdom of God,” katabi ng ilang litrato ng mga poon. Kasunod ng pinto ng visiting area, ay ang pinto ng bawat selda. Sa bukana lang ng pasilyo, may maliit na sari-sari store na sideline daw ng mga warden doon.

Sa pasilyo na natatamaan ng kaunting liwanag, tinatanaw kami ng mga preso mula sa kinatatayuan nila sa pasilyo. Ang iba namang dadaan sa pintuan palabas ay nagpapasintabi at bumabati ng magandang hapon. Takaw-atensyon talaga ang maraming dalaw, lalo na marami raw sa kanila ay kung hindi man wala talaga, ay napakatagal na ng huling dalaw ng mga kaanak. Isang dahilan na ay malayo ang kulungan sa kanila. Karamihan din daw sa kanila ay karaniwang kasong kriminal ang nakasampa (drugs, theft, homicide at iba pa), kung saan humigit kumulang kalahati ay hindi pa nababasahan ng sentensya pero nananatiling nakakulong dahil napakabagal ng usad ng kaso. Si Ericson lang ang bilanggong pulitikal doon, mag-aapat na buwan na sa Hunyo 16.

Ilang saglit pa, lumabas na si Ericson. Siya nga – ang matangkad, payat na halos hukot ang balikat, maputi pa rin. Tiningnan ako ng mga kasama ko na para bang nagtatanong kung siya ba, siya na ba. Nakangiti siyang lumapit sa amin. Nakumbinsi sila nang sinabi niya sa aking “Uy!” sabay nag-abot ng kamay.

“Huwag muna kayong aalis”

Pumasok na kami sa loob ng visiting area. Nagpasok sila ng dalawang mahabang bangko para maupuan. Nakailang labas-masok pa si Ericson sa visiting area. Noong una, nagdala ng libro. Lumabas ulit. Pagbalik ay naghahanap ng yosi. Napansin niya yatang nakaupo na kaming lahat at naghihintay na sa kanya. “Huwag muna kayong aalis ha?” ang sabi niya.

Sa wakas, nakaupo na ang lahat. “Kumusta?” ang una niyang tanong, na may kasamang nahihiyang ngiti at tawa. Nagpakilala sila isa-isa, samantalang ako naman ay nag-update na nasa human rights organization na, sabay paabot ng pangungumusta sa mga taong kasama ko na kilala o nakilala na niya, tulad ng dalawang huling dumalaw sa kanya. Ani Ericson, ang mga huling dumalaw pa sa kanya ang nagpaliwanag kung bakit ako tinatawag sa palayaw ko ngayon.

Kunsabagay, mahigit isang dekada na rin mula nang mag-abot kami sa UP. Itinama pa nga niya ako –hindi raw siya guest editor ng Collegian term namin (1999-2000). Siya raw ay paminsan-minsang contributor na lang. Kunsabagay, para sa akin lang naman lahat sila ay mga kuya at ate ko noon.

Flashback ang matingkad na imahe ng isang buhay at maingay na Vinzons lobby (at second floor, third floor, fourth floor o kung saanman mag-umpukan ang mga aktibista) – may nagkakantahan ng tinaguriang “Alay Sining songs,” may nagtatalakayan, may nagpupulong, may nagyoyosi, may naghihintay ng kakausapin (di pa uso noon ang pangungulit sa kausap sa text, o ang wer n u?). Sa ganoong mga eksena ko nakilala si “Kuya” Ericson. Hindi ko na matandaan kung pormal kaming naipakilala noon sa isa’t isa basta sa lobby at sa Kule, nagkikita kami. Iyong mukhang Intsik na nag-iingles.

Binuksan na namin ang mga de lata at baong kanin. Sige lang siya sa yosi habang kumakain kami. Tuloy ang pagbanggit ko sa pangalan ng mga taong pamilyar sa kanya. “Marami daw pumunta sa benefit concert, puno daw ang venue,” ibinalita ika ko ng mga nasa Maynila. “Talaga?” ngumiti siya, “kaso wala ako doon.”

Ngumiti na lang din ako nang di makaisip ng isasagot. Di ko alam kung nagbibiro lang siya o sadyang nagparamdam ng pagkapanglaw sa kanyang pagkakapiit.

Late bloomer

Late bloomer daw siyang aktibista. 1989 ang student number niya (kasabay niyang pumasok ang Eraserheads, habol ko) pero mga 1993 o 1994 na siya maoorganisa. Nagtrabaho pa raw kasi siya sa mainstream media. May mukhang nagtataka ang mga kasama ko, lalo na karamihan sa amin first year pa lang yata ay exposed na sa aktibismo. “May sakit kasi ako noon,” paliwanag niya, “petty-b (bourgeois) arrogance.”

Kumusta siya nang kumusta sa naging gawain namin, ngiti lang kami. Sa loob-loob namin ay mas gusto kasi naming siya ang magkwento. Sige lang siya ng yosi, at umarangkada na ng kwento. Doon daw, may rasyon lang silang bulad (tuyong isda) at bigas para sa araw-araw. Kani-kaniya silang luto, madalang na madalang ang gulay kaya kulang daw talaga sa nutrisyon ang mga preso. Gaya ng dati, dahilan ang kulang na budget at mabagal na (in)hustisya sa bansa.

Kinwento niya rin ulit ang pagiging buyonero, si Boy Coconut at marami pang koda ng mga preso gaya ng inilahad niya sa Prison Diaries blog na sinet-up ng mga kaibigan at kasama niya. Iba pa rin siyempre na siya ang nagkukwento. Bukod sa mga ito, marami pa siyang naibahagi gaya na lamang ng eksena noong Mahal na Araw sa kinalalagyan naming visiting room.

Nagsagawa raw ng Lenten retreat para sa mga bilanggo. Boluntaryo naman daw ang pagdalo, pero minabuti na rin niyang makiupo. Pinapanood daw sila ng pelikulang Passion of the Christ. Pagkatapos ng pelikula, tinanong daw sila ng pari kung ano ang repleksyon nila sa napanood.

Ewan daw niya at sa likod na nga siya naupo ay siya pa ang natawag. Hindi rin naman daw alam ng pari na siya ay bilanggong pulitikal. Tumayo raw siya, at maagap na sumagot. Nakita raw niya sa mga nagpahirap kay Kristo ang mga tumortyur sa kanya. Tuloy, ang retreat na para sana sa lahat ng preso, nagmukhang pribadong konbersasyon nila ng pari. Nilapitan pa raw siya ng pari pagkatapos ng programa. Saka lamang niya nasabi na siya si Ericson Acosta, bilanggong pulitikal. Hindi Kristo si Ericson, pero kung mayroon nga naman silang pagkakapareho, iyon ay ang pareho silang pinahirapan dahil sa pagbangga nila sa makapangyarihang estado, sa naghaharing imperyo.

Sa loob ng kulungan, nalaman daw niyang marami doon ang ni hindi marunong bumasa at sumulat. May sinimulan daw silang anim na tinuruang magbasa at sumulat. Sa huli, tatlo ang nagpunyagi. Ang isa sumusulat na raw sa magulang, ang isa nanliligaw na.

Kinwento niya pa ang maraming eksena nang mahuli siya – kung paanong hindi siya pinagamit ng telepono dalawang araw na matapos siyang dakpin ng mga militar nang walang warrant, ang pagpapasa sa kanya sa pulis magtatatlong araw na mula nang mahuli siya, paanong laking luwag daw sa dibdib ng mga pulis sa Calbayog nang ilipat siya sa sub-provincial jail dahil takot silang sugurin ng mga NPA.

Sa mga unang araw din daw ng paghahanap sa kanya kung saan siya nakadetine, natuklasan na may limang magsasakang pinagbintangang NPA na nakakulong sa Catbalogan Sub-provincial Jail. Iyon iyong kulungan sa tapat ng stopover na hinintuan namin! Matagal-tagal na raw silang nakakulong, pero huli nang naisadokumento. Kasama sila ngayon sa mga bilanggong pulitikal na ikinakampanyang palayain sa buong Eastern Visayas.

Hindi na niya ikinwento sa amin ang interogasyon sa kanya. Hindi ko alam kung may usaping ligal dito, pero sa palagay ko, may trauma pa siya mula sa naturang pagsikil sa kanya ng mga militar. Wala namang ligtas doon. Pero sa kabila noon, masigla pa rin siyang nagkwento. Bakas sa mukha niya ang kasiyahan ng pagbabahagi sa mga aktibistang isang dekada ang bata sa kanya, at hanggang ngayon ay umaawit ng mga awitin ng panahon ng kanilang kabataan – at gumagampan din ng mapagpalayang gawaing huli man niyang niyakap, ngunit lubos pa ring niyakap at pinaglaanan ng buong buhay at panahon.

Papel at Bolpen

Maya-maya, may ipinasok na tatlong 1.5 na litrong Coke. Nagulat kaming lahat, at natawa. Ang dinadalaw pa ang nanlibre sa amin. Sadya naman kasing napakainit sa “warehouse.”

Naalala ko ang dala kong notepad at dalawang bolpen. Inabot ko sa kanya, sabi ko ibinilin sa akin ng huling dumalaw sa kanya na magdala nito dahil wala siyang masulatan. Ngumiti siya ulit. Mayroon daw siyang papel pero bolpen wala. Presyur daw sa kanya iyon ngayon, na magsulat. Nakakasulat siya pero hindi ganoon karami.

Nabanggit niya ang tungkol sa revolutionary romanticism. Ayon sa kanya, tunay namang kapag ikaw ay nasa lungsod – urbanisado, maunlad at malayo sa pinagsasamantalang mayorya ng magsasaka – maaaring mahulog sa romantisismo ang pag-iisip sa kanayunan. Pagdating dito, at makita ang aktwal na kalagayan – na hindi lahat marahan, at mayroong nagaganap na digma at karahasan – dis-ilusyon ang kinahahantungan ng iba. Gayunman, iba aniya ang revolutionary romanticism, at kailangan pa rin natin ito. Siyempre pa, hindi ito malulubos nang hindi mahigpit ang tangan sa prinsipyo at paninindigan. Ito ang mahalaga higit sa lahat.

Magsasama, Magkasama

Hanggang alas kwatro lang pala ang dalaw. Mga alas-tres ng hapon, dumating ang magulang ni Ericson, huling hirit ng dalaw bago sila lumipad pabalik ng Maynila. Kami naman, sinulit pa nang kaunti sa mga tanong-sagot sa kanya.

Tingin ako nang tingin sa relo ko, kailangang sulitin ang isang oras pa sabi ko sa sarili. Naalala naming kantahin na ang mga kanta ng Alay Sining na inangkin na rin namin. Magkaisa muna tayo kung ano ang line up, sabi ng isa. Unahin natin ang “Dahil.” Dahil hindi alam ng lahat, isinulat muna namin sa hiwa-hiwalay na papel bago mag-community singing.

Bago magsimula, sabi ng isa sa amin sa mga nag-uusyoso, “kanta po nila Ericson ito!” Nagsimula na kaming kumanta. Biglang dumami ang nakasilip sa pinto ng visiting room. Sumabay sa Ericson sa amin, nakayuko siya at astang hinuhuli ang tono ng kanta. Pana-panahong ngumingiti. Pero hindi niya kinanta nang buo ang kanta, maliban yata sa koro ng “Dahil.” Mali kaya ang tono namin, o sadyang di niya maalala ang titik ng sarili niyang kanta? Naramdaman yata niya ang pagtataka, matagal na raw kasi ng mga kantang ito sabi niya.

Sinunod namin ang “Paalam,” dahil magpapaalam na nga sana kami. Ganoon ulit ang proseso – sinulat ang titik ng kanta, ipinamahagi at community singing ulit. Batay sa pagkanta sa dalawa, mas kabisado niya ang “Dahil.” Naglalaro sa isip namin, hindi kaya epekto pa rin ito ng trauma ng pagkakadakip?

Kunsabagay. Matagal na nga. Hindi lamang isang dekadang kwento ang paksain ng mga awiting ito. Hindi naluma ang mga awitin, lalo na ang sinimulang pakikibaka ng mga nauna – na minana na rin nila Ericson at ng mga sumunod pa.

Huling awitin ang “Magsasama, Magkasama.” Sa huling mga linya, sumabay na si Ericson. Pagkatapos ng awitin, hindi pwedeng hindi kami mag-chant. Ericson Acosta, Palayain! Bilanggong pulitikal, palayain!

Alas-kwatro na. Nagkamayan at nagpaalaman. Bago lumabas sa gate ng kulungan, lumingon pa kami ulit sa kanya. Kumaway siya at ngumiti. Kumaway din kami. Iyon na marahil ang pinakamabigat na eksena sa loob ng tatlong oras na inilagi namin sa Calbayog Sub-provincial jail.

Bago kami umalis, sabi ni Ericson, “sana makabalik kayo, sa susunod.” Sumagot kami, “sa labas na tayo magkita!” Tumawa siya, tumawa rin kami. Nakapiit man, hindi matatawaran at matitinag ang saya at lipos na damdaming pinanday ng pambansa demokratikong pakikibaka. ###

Paumanhin sa labis na pagkaantala ng pagpapaskil. Sinamahan ako ng piyesang ito sa panahon ng karamdaman.

*Para sa aking mga kapatid at kasama sa Student Christian Movement of the Philippines, maraming salamat sa makabuluhang pagsasama at paglalakbay. Kitakits sa Exodus! =)

Happy Birthday, Ericson! by Ina Silverio

The Jerks @ Acosta Universe

by Ina Alleco Silverio in Achieving Happiness

I did not particularly like Ericson back during our days in the Philippine Collegian. He always struck me then as some kind of mad man. Sometimes when he spoke he adopted accents: American, British, Chinese. Like a bird on speed he sang at the top of his voice during unexpected moments. On some mornings during weekend presswork, he could be found sitting at the conference table, his head cradled in one hand while his other held a burning cigarette. More often or not he’d be hung over, and, inevitably hungry. He’d try to wheedle/jokingly threaten younger staff members including myself into shelling out money (as a “loan”) to so he could go downstairs to the University Food Service cafeteria and buy a meal. Then afterwards he’d come back up to the office and he’d have a plate with him — one of the food service bone-white, heavy ceramic plates: he said he ‘merely “borrowed” it and will return it soon enough.

READ MORE>>

Happy Birthday, Ericson! by Renato Reyes Jr.

Dong Abay and Renato Reyes Jr. perform Bong Ramilo's "Awit ng Petiburges"

by Renato Reyes Jr. in Like a Rolling Stone

Kagabi ay natuloy na din, at matagumpay na naidaos, ang “Acosta Universe: Beatles Night for a Cause” sa My Bros Mustache sa Timog. Medyo nangamba kami 2 araw bago ang event dahil nga sa napabalitang bagyong Chedeng. Panay ang weather watch at advisory sa mga naimbitahan. Pinalad naman na sa araw ng gig ay sya ring araw na inanunsyo na hindi na mag-landfall si Chedeng.

Ang “Acosta Universe” ay fundraising gig para sa legal defense ni Ericson, na itinaon din sa birthday nya (May27). Dumating ang mga kaibgian, ka-eskwela, kaklase, mga kasama sa UP, mga alagad ng sining at manggagawang pangkultura at mga kasama mula sa iba’t ibang sektor. Andun ang mga dating LFS, CNS, mga 90’s Kule, mga orihinal na STAND UP, at mga taga-Alay Sining. Dami ring “walk-in”, marahil dahil “Beatles night” nga ang event. Sa totoo lang ay di na nagkasya sa venue ang mga dumalo. May mga umpukan sa labas ng gate at sa iba’t ibang sulok ng Mustache.

READ MORE>>

Sulat kay Ericson Acosta mula kay Axel Pinpin

Makata at dating detenido pulitikal: Axel Pinpin

Mayo 12, 2011

Dear Ka Eric,

Kumusta?

Sana’y di mo na lang ako nabanggit sa blog entry mo. O ang mas tama – sana’y naunahan ko nang pagliham ang pag-acknowledge mo sa akin. Wala sanang pressure isulat ito. Mas masarap lumiham nang spontaneous, ‘yung walang umaasa na may maganda akong sasabihin.

Hindi sana ako nag-aalala sa grammar, bantas, syntax at/o semantics.

Plano ko nga sana ay magkakalkal na lang ng "pro-forma” statement of support. Yung tipong:

Ako, sa ngalan ng (Org ko) ay taas-kamaong nagpapaabot ng pinakamaalab (o pinakarebolusyunaryo, depende sa okasyon) na pakikiisa sa marubdob na panawagan ng mamamayan sa agarang pagpapalaya kay Ka (pangalan ng nakakulong). Naniniwala kami na walang sinuman ang dapat na mabilanggo dahil sa kanyang pampolitikang paniniwala.

(Maghahapag ako ng kapirasong Natsit o HR sit)

(Bago tapusin, sisipi ako ng isang malupit na quotation, hal.,

our tomb is not of marble but of rusty iron bars

and on the headstone engraved: eternal struggle. – mula sa tula ni Axel Pinpin na Ang Pagdalaw sa Libingan ng mga Buhay)

Palayain si Ka (pangalang ng PP)! Palayain ang lahat ng bilanggo politikal! Hanggang sa ganap na kalayaan!

Mas mabilis sana kung ganan. Tutal pwede naman akong mag-cramming, huwag gawin ang homework na mag-alam pa tungkol sa iyo. Tutal hindi naman tayo personal na magkakilala. Kahit pa mas-matangkad-pa-sa-akin ang inggit ko sa Walang Kalabaw sa Cubao mo.

Nito ko na lamang malalaman na ikaw pala ’yun. Na ikaw din pala ang mismong bumigkas nun, tama ba? Mahabang panahon ding laman ng CD collection ko ang Uniberso bago ito finally mapasama sa mga nakumpiskang gamit ko noong ako ang mahoyo.

May partikular kang request sa blog entry mo, kamo sabihin ko kung paano ko hinarap at nilagpasan ang karanasan namin. Wala talagang 1-2-3 guide e. Nun ngang aktong magkakadamputan, hindi ko nagawa ang No.1 rule na ihiyaw ang pangalan, address at i-identify ang yunit na humarang sa amin, in-short – gumawa ng eksena.

Paglutas sa kahandaang mamatay ang una kong inatupag nun.

Alam kong nalampasan mo na ito. Pero hindi masamang i-share rito para sa iba pang mga kasama. O, sa ibang nakakabasa nito, hindi ako nananakot. Dapat nating maintindihan na bilang mga aktibista – ang damputan/dukutan, pagdaan sa torture at interrogation at pagkakakulong ay sing-normal ng pagdalo natin sa pulong, pagbibigay ng mass education, pagmamartsa sa rally, so on and so forth.

Eto ang tumatakbo sa utak ko pagkatapos kaming isakay sa van at maposasan at mapiringan na:

"Ayan Axel, sumpa ka nang sumpa na buhay-man-ay-ialay, pagkakataon mo na ngayon na handa ka itong patunayan.”

Maiksing sandali lang ’yun. Pagkatapos nun, napakadali na ang lahat. Walang halong bola. Kasabay nito ang pag-arte kong hinihika ako, kahit wala akong theater workshop at instinct lang ang nagtulak sa akin na baka mababawasan ang pahirap kung makikita nilang sakitin ako. Palagay ko, mas mape-perfect mo ang execution nito kung nagkakilala at nagkakwentuhan na muna tayo bago ka nadampot at naibigay kong tip ito sa ‘yo.

Nakita ko sa picture mo, pareho naman tayong kapani-paniwalang may hika. Ngapala, singit ko na agad rito, gawan mo nang paraan na hindi ka sa sahig matutulog. D’yan ko nakuha ang pneumonia at TB ko paglabas. Sampung buwan ba naman kaming sa semento natutulog, kung hindi pa kami nag-hunger strike para sa kapirasong tarima.

Alam ko ring magiging pampubliko ang sulat kong ito kaya hindi ko pwedeng ibalandra lahat rito ang mga technique ko at baka ma-preempt lang ang mga plano mo, gaya ng:

1. paano lulutasin ang buryong (mababasa mo naman ang ilang pamamaraan ko sa tulang Kung Paano Paslangin ang Pagkabagot sa Loob ng Karsel)
2. paano lalansihin ang bantay para makapagpasok ng kontrabando
3. paano aawayin at kakaibiganin ang gwardya
4. paano ioorganisa ang kapwa bilanggo
5. paano magdidisenyo ng mass campaign para sa prison struggle
6. paano mag-hunger strike
7. paano tatakas/makakalaya
8. paano tatanggaping maaring magpabalik-balik tayo sa No.1 ng listahang ito pagkatapos ng No.7

Alam mo, hindi dapat ikaw ang sinusulatan ko, dapat sana ‘yung mas marami pang tao na wala-namang-keber sa kalagayan mo. Yung napaka-mundane at trivial ang concern sa skinny jeans at mohawk nila. Dapat sila ang kinukumbinsi ko na “Huy, may nakakulong na spoken word artist. Panis ang mga pyesa ng RASP ni Lourd De Veyra sa Walang Kalabaw sa Cubao. Suportahan naman natin.”

Marami nang kasama ang gumagawa n’yan, titiyakin ko sa ’yo. Walang oras na hindi nila naiisip na gawing mabilis ang paglabas mo riyan. Bukod sa campaign committee mo, sigurado akong marami kang kaibigan at kasamahan na isinisingit sa pang-araw-araw na buhay nila ang kampanya para makalaya ka.

Hindi ito para pakalmahin ka. Alam ko ang pakiramdam ng nakakulong kapag parang wala nang nag-iingay sa labas. Nakaka-paranoid na baka pinababayaan na ang kaso. Kapag walang dumadalaw, kapag walang sulat, kapag walang balita, kapag wala kahit ano. Nakakasira-ng-bait.

Iyan talaga ang gustong mangyari ng estado sa mga bilanggong politikal.

Hinihigpitan na raw ang paglabas ng mga sinusulat mo? Baka naman ipinagpapaalam mo pa. Another rule – mas madaling magpaliwanag kesa humingi ng permiso.

Anyway, gusto ko sanang i-share sa ’yo ang tipong recommended readings while in jail. Kaso hindi ko hawak ngayon ’yung listahan ko. Ang tanda ko naka-204 na aklat ako sa loob. Walong (8) notebook at 3-box ng Mongol ang inubos sa loob ng 28-months na pagkakabilanggo. Yang lapis, dahil sa Su Doku ‘yan at hindi pa sa mga literary works ko.

Palagay ko rin, karamihan sa mga binasa ko ay nabasa mo na rin. Pero hindi masamang balikan at basahin ulit ang mga paboritong libro. Hindi applicable sa nakakulong ang ”Too Many Books, Too Little Time”.

Eto, at random, kung mapapahanap mo ito (panawagan na rin sa iba pang nakakabasa nitong sulat ko):

• The Bible As History ni Weine Keller
• Sacco and Vanzetti at Haydee Santa Maria (Rebel Lives)
• Fanshen ni William Hinton (inattempt kong isalin ito nung feeling ko mako-convict na kami)
• Lennon Revealed ni Larry Kane (Pinakabago ito sa pagkakaalam ko. Nilinaw ang teoryang bading si John, may DVD rin sa back cover na nagwe-weather reporting siya)
• Bandoleros ni Orlino Ochosa
• The Tale of the Body Thief ni Anne Rice (mainam na pampaantok)
• Secret Windows ni Stephen King
• Of Mice and Men ni John Steinbeck
• The World’s Most Notorious Men (nariyan si Jim Morrison at Kurt Cobain sa mga brief bio, pati si Stalin na demonized syempre. The best ang kwento riyan ni Larry Flint)
• The Black Poets na edited ni Dudley Randall

Sa pelikula, kung may access kayo sa TV at video player, wala nang papantay pa sa mga prison movies! Wag mong palalampasin kahit si Robin Padilla. Palagay ko e yang mga prison movies ng Pinoy ang may nearest depiction sa mga tunay-na-nangyayari sa lipunan kumpara sa iba pang pelikula na kathang-isip. Intentional malamang, para takutin ang mamamayan sa terror na meron sa loob ng bilangguan. Pahanap ka na ng 4-na-serye ng Prison Break.

Last hirit, oo nga’t routinary ang buhay diyan, magara pa rin na i-organize ang bawat araw. Sa tipikal na araw na walang dalaw, eto ang itinerary ko noon:

UMAGA –

· Magkakape.

· Magpapa-araw at mag-eehersisyo. (5-minutong stationary jogging, calisthenics, 3 sets of 10 push-ups at pull-ups)

· Mag-aalmusal.

· (makikinig ng balita sa AM Radio. Kung may headset ka, simultaneous lahat yan sa morning ritual mo maliban kapag naliligo)

· Magbabasa ng dyaryo kung meron. Magsasagot ng Su Doku

· Bago mananghali – makikipagtalakayan sa kakosa o gwardya

TANGHALI – Kakain.

· Makikinig pa rin ng balitang-tanghali o kaya’y simulan mo nang sumubaybay ng mga drama sa radyo, maniwala ka, entertaining iyan.

· Makatanghalian – umidlip nang at least isang oras

· Pagkagising, makikipagtalakayan ulit.

· 4PM – may balita na ulit sa dzRH nang ganyang oras. Hanggang prime time news na ’yan na simulcast naman sa AM radyo ang mga balita sa TV

· Hapunan – wag kararamihan ang kain

GABI – manunuod ng isang pelikula.

· Magbabasa at/o magsusulat (Mahalagang rule sa akin na huwag magbasa o magsulat sa araw para maksimisado ang iba pang aktibidad. Naa-isolate rin tayo sa mga kakosa at bantay kapag ginawa natin ito sa araw.)

Ngapala, nasa regular jail ka, kami ay nasa Police camp noon kaya tiyak na magkaibang-magkaiba ang sitwasyon natin. Pero maari ring applicable sa iyo ang iba riyan.

Iyan na muna. Pasensya na, wala pa akong tula sa iyo. Palagay ko rin ay hindi na kita maigagawa pa. Bukod sa mahirap gumawa ng tula sa kapwa makata, umaapaw na sa talinhaga ang kalagayan mo ngayon.

Maraming salamat sa pagbabasa sa mga tula ko. Tatapusin ko sa nakasanayan kong closing ang liham na ito (hindi ako nage-STP/STR ever sa buong activist life ko).

Sa ating di-magmamaliw na Panata sa Kalayaan,

Axel Pinpin